บทความ-รหัสบนทางเท้า ที่เป็นมากกว่าแค่ปุ่มนูนพื้น…

 

เบรลล์บล๊อคคืออะไร

       

รหัสทางเท้า

           หลายคนคงเคยสังเกตเห็น ตามพื้นทางเท้า ทั้งในประเทศ และต่างประเทศ ที่มีรูปร่างเป็นปุ่มนูน และ เส้นแถบ ติดอยู่บนพื้นตามสถานที่ต่างๆมากมาย ไม่ว่าจะเป็น ทางเท้าสาธารณะ ทางเข้าหน้าอาคาร บันได ทางลาด หรือหน้าห้องน้ำ  ซึ่งพื้นเหล่านี้ไม่ได้ติดเพื่อความสวยงามหรือแค่ต้องกาลวดลาย แต่มันแฝงไปด้วยความหมายเชิงสัญลักษณ์ ให้กับผู้บกพ่องทางสายตา

ที่มา… อัล์ สัญลักษณ์สื่อภาษาอันสากล แสงสว่างในความมืด

หลุยส์ เบรลล์

              ปุ่มนูนบนพื้นทางเท้าเหล่านี้เกิดขึ้นโดยครูตาบอดชาวฝรั่งเศส ชื่อ หลุยส์ เบรลล์ (Louis Braille) บุรุษผู้เกิดอุบัติเหตุจากพ่อของเขาทำให้ตาบอดตอนอายุ 3 ขวบ เมื่ออายุ 4 ขวบ สภาวะอาการเกิดรุนแรงขึ้นส่งผลให้ตาบอดทั้งสองข้าง ผลจากการที่มีนายทหารมาเยี่ยมที่โรงเรียนจึงสอนวิธีการส่งข่าวสารในเวลากลางคืนของทหาร เรียกว่า night-writing เป็นรหัสจุดโดยจุดทั้ง 12 จุด ซึ่งใช้งานยาก ทำให้ หลุยส์ เบรลล์ ได้คิดค้นสัญลักษณ์แทนตัวอักษรโดยออกแบบให้ใช้เพียง 6 จุด เพื่อให้สามารถวางนิ้วเดียวบนจุดเหล่านั้นและสามารถอ่านอักษรได้ง่ายขึ้น รวมถึงออกแบบจัดวางสลับตำแหน่งไปมาเป็นรหัสแทนตัวอักษร หรือ สัญลักษณ์ ผลจากการคิดค้นของ หลุยส์ เบรลล์ ทำให้ คนพิการทางการเห็น หรือ คนตาบอด ได้มีโอกาสสื่อสาร เรียนรู้ และเข้าถึงข้อมูลต่างๆ มากยิ่งขึ้น

Braille อักษรจุดกำเนิดbrille block

               ในปี ค.ศ.1965 ครูโรงเรียนสอนคนตาบอดชาวญี่ปุ่นชื่อว่า Seiichi Meyaki (เซะอิชิ มิยะเกะ) เป็นนักประดิษฐ์ชาวญี่ปุ่น ได้ใช้ทุนทรัพย์ส่วนตัวเพื่อคิดค้นวัสดุแผ่นทางเดินสำหรับคนตาบอด ให้มีผิวที่ต่างสัมผัส เพื่อผู้พิการทางสายตา รวมถึงเพื่อนของเขาเองที่มีความบกพร่องทางการมองเห็น visual impairment สัญลักษณ์นั้นเป็นทั้งรูปแบบการเตือนและนำทาง เพื่อให้รู้ถึงอุปสรรคต่างๆ บนทางเดิน เป็น

“อุปสรรค อันตรายที่เลือนลาง เตือน ด้วยสัญลักษณ์ กระเบื้องคนตาบอด แผ่นนำทางบนทางเท้า ”

ภาพแสดง : การติดตั้งเบรลล์บล็อกเตือนบนสถานีรถไฟฟ้า  เป็นสัญลักษณ์บอกพื้นที่ยืนที่ปลอดภัย

                สัญญลักษณ์ปุ่มนูนบนทางเดิน หรือ บนแผ่นทางเท้า ซึ่งต่อมาเรียกว่า เบรลล์บล๊อค (Braille Block)  (เซะอิชิ มิยะเกะ) สิ่งที่ ได้นำมาใช้ครั้งแรก ในปีค.ศ.1967 ในประเทศญี่ปุ่น สถานที่แรกที่ทดลองใช้งานนำมาติดตั้งคือโรงเรียนในเมืองโอกรายาม่า จนกระถึงตราบจนวันนี้ที่ สถานที่ต่างๆ ภายในประเทศ และต่างประเทศ นำไปใช้อย่างแพร่หลาย รวมถึงใช้ภายในประเทศไทย

แผ่นทางเท้าสำหรับเตือนและนำทางผู้พิการทางสายตา มีกี่แบบ ?”

แผ่นยางพารา นำทางคนพิการ

รูปแบบเบรลล์บล๊อค  

 1.) พื้นผิวต่างสัมผัสชนิดเตือน (Warning Tactile)แบบปุ่ม จัดเรียงแบบแนวตรง จำนวน 36 ปุ่ม
กระเบื้องคนตาบอด สีเหลือง
ภาพแสดง : กระเบื้องเซรามิกคนพิการ ชนิดเตือน รหัส STD-KFQ513 300x300MM. ยี่ห้อ STD TILES
2.) พื้นผิวต่างสัมผัสนำทาง (Guiding Tactile) แบบเส้น จำนวน 4 เส้น
กระเบื้องนำทางคนตาบอด
ภาพแสดง : กระเบื้องเซรามิกคนพิการ ชนิดนำทาง รหัส STD-KFT513 300x300MM. ยี่ห้อ STD TILES

                 ใช้สำหรับนำทางคนพิการทางการเห็นไปยังจุดหมายปลายทาง โดยนำทางไปสู่จุดแสดงข้อมูล แผนผังสถานที่ หรือจุดบริการข้อมูลเพื่อช่วยอำนวยความสะดวก บนแผ่นมีเส้นสัมผัส หรือเรียกอีกอย่างว่าเส้นนำทางคนตาบอด

  3.) พื้นผิวต่างสัมผัสชนิดเตือนเปลี่ยนทิศทาง (Positional tactile) แบบปุ่ม จัดเรียงแบบเฉียง หรือ แบบ 45 องศา จำนวน 41 ปุ่ม
กระเบื้องเซรามิก นำทางคนตาบอด
ภาพแสดง : กระเบื้องเซรามิกคนพิการ ชนิดเตือนเปลี่ยนทิศทาง รหัส STD-KFD513 300x300MM. ยี่ห้อ STD TILES

               โดยทั้ง 3 รูปแบบ มีลักษณะจุดติดตั้ง คือ ทางขึ้นและลงของทางลาด,ทางขึ้นลงของบันได ,พื้นด้านหน้าและด้านหลังของประตูทางเข้าอาคาร ,พื้นด้านหน้าของประตูห้องน้ำ และ พื้นที่หน้าประตูลิฟต์ เป็นต้น

               ชนิดเตือน ทั้งสองรูปแบบ 1) และ 3) ใช้สำหรับเตือนคนพิการทางการเห็นให้สามารถรู้เส้นทางข้างหน้าว่ามีสภาพพื้นที่เป็นเช่นไร และต้องเตรียมตัวระมัดระวังในการเดินต่อไปในเส้นทางนั้น


เมื่อสัญลักษณ์บนทางเท้า ออกแบบเพื่อประโยชน์

                ไม่นานมานี้ก็มีประเด็นที่มีการพูดถึงในประเทศไทยเกี่ยวกับการติดตั้งแผ่นพื้นผิวต่างสัมผัสอย่างไม่ถูกหลัก ซึ่งอาจทำให้เกิดอันตราย เช่นติดแผ่นปูพื้นผิวต่างสัมผัสไปเจอกับสิ่งกีดขวาง เช่น เสาไฟ ทางขึ้นบันไดสะพานลอย เป็นต้น สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการนำมาใช้งาน แต่ผู้ทำการติดตั้งยังไม่เข้าใจถึงหลักการออกแบบ ตามมาตรฐาน จะช่วยให้สามารถติดตั้งแผ่นปูพื้นผิวต่างสัมผัส บนทางเท้าได้อย่างถูกต้อง (หลักเกณฑ์การติดตั้งแผ่นปูพื้นผิวต่างสัมผัสให้ได้ประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุด )

การติดตั้งกระเบื้องซรามิกคนพิการ เบรลล์บล็อก

ภาพแสดง : การติดตั้งกระเบื้องซรามิกคนพิการ เบรลล์บล็อก

กระเบื้องยางพาราคนตาบอด สีเทาอ่อน2

ภาพแสดง : การติดตั้งกระเบื้องยางพาราคนพิการ เบรลล์บล็อก การติดตั้งสแตนเลสพื้นผิวต่างสัมผัสคนพิการ เบรลล์บล็อก

ภาพแสดง : การติดตั้งสแตนเลสพื้นผิวต่างสัมผัสคนพิการ เบรลล์บล็อก